[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: صفحه اصلي :: درباره نشريه :: آخرين شماره :: تمام شماره‌ها :: جستجو :: ثبت نام :: ارسال مقاله :: تماس با ما ::
:: دوره 6، شماره 1 - ( 7-1398 ) ::
جلد 6 شماره 1 صفحات 62-50 برگشت به فهرست نسخه ها
ویژگی‌های هندسی و سازه‌ای در کاربندی‌های دوره قاجار
سینا فرامرزی*، فرهاد تهرانی
چکیده:   (309 مشاهده)
رسمی بندی یا کاربندی ساختاری هندسی در بسیاری از سقف های ایرانیست که از تقاطع چفدهایی هم سان طبق قواعد هندسی در فضا پدید می آید. این ساختار در اصل باربر است و باید بتواند سقف را پوشش دهد و بر پای خود بایستد. هر چند گاه یک رسمی به حد یک پوسته ی دوم و آمود تقلیل می یابد، اما رسمی بندی بر خلاف مقرنس و یزدی بندی، علاوه بر ماهیت هندسی متکامل خود، ماهیتی سازه ای دارد. پژوهش بر هندسه ی این گونه سقف ها تا حدی صورت گرفته است، اما رفتار سازه ای آن مانند اغلب عناصر معماری ایرانی، نا دیده و نا پژوهیده است. رابطه ی میان یک کارشیو کاربندی و سازه ای که بار آن را باید ببرد، چندان بررسی نشده و اینکه بار از چه جاهایی بیشتر انتقال می یابد، یا هر آلت و لقطی در چه تنشی هستند؛ به کل نا دانسته و مغفول است.
در این مرقومه، نخست اجمالا به هندسه ی رسمی بندی پرداخته شده است. سپس تکامل تاریخی هندسه و سازه ی آن تا آخرین دوره ی نمو که عهد قاجار یا مکتب اصفهانی دوم است، بررسی می گردد. آن گاه در چندین نمونه ی موردی از عهد قاجار، سازه ی رسمی بندی بررسی شده و بیشتر تبیین می گردد. بررسی نشان می دهد که دوره ی قاجار برای رسمی بندی چه از نظر هندسی و چه سازه ای، یک دوره ی تکامل است. شمار رسمی بندی های باربر این دوره و پیچیدگی هندسی و ظرافت سازه ای این سازه ها در قیاس با نمونه های کهن تر، گزاره ی بالا را تایید می کند. هر چند نمونه های بسیار متکامل سازه ای و هندسی از عهد تیموری و صفویه یا به طور کل مکتب اصفهان نخست نیز باقیست، اما در دوره ی قاجار روند تکامل ادامه یافته و بهترین نمونه های قرون پیش تکرار شده یا نمونه هایی بهتر ابداع شده است. رسمی بندی های آمودی نیز که سازه ای مستقل و مستحکم ندارند نیز مانند دوره ی نخست مکتب اصفهان، ادامه یافته است. در پایان با شبیه سازی رفتار سازه ای، سنت سازه ی رسمی بندی تحلیل شده و باربری اجزای آن و نحوه ی انتقال بار، بررسی گشته است.
واژه‌های کلیدی: رسمی بندی، کاربندی، چفد متقاطع، رفتار سازه ای
متن کامل [PDF 6911 kb]   (1390 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML     Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:


فرامرزی سینا، تهرانی فرهاد. ویژگی‌های هندسی و سازه‌ای در کاربندی‌های دوره قاجار. 1 1398; 6 (1) :62-50

URL: http://golestanehonar.ir/article-1-138-fa.html



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 6، شماره 1 - ( 7-1398 ) برگشت به فهرست نسخه ها
گلستان هنر Golestan-e Honar

Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4540