|
مدلسازی مفهومی کنش تمدنی جهانبینیهای شرقی: مطالعه میانرشتهای و تطبیقی آشا، یینگ–یانگ و وابیسابی
|
هادی فرهنگدوست*   |
|
|
|
چکیده: (1 مشاهده) |
این پژوهش با هدف تبیین و مقایسه ماهیت سهگانه مفاهیم «آشا» (ایران باستان)، «یینگ–یانگ» (چین باستان) و «وابیسابی» (ژاپن)، به بررسی تطبیقی و میانرشتهای این جهانبینیهای بنیادین میپردازد. مسئله اصلی پژوهش، فقدان مطالعات تطبیقی است که این سه مفهوم محوری را بهطور همزمان از منظر زبانشناختی، اجتماعی-فرهنگی و فلسفی-کیهانشناختی مورد کاوش قرار دهد. پژوهش حاضر با اتخاذ روش تحقیق تطبیقی-تحلیلی و رویکرد کیفی «مورد محور»، بر آن است تا ریشههای زبانی، زمینههای اجتماعی و مبانی هستیشناختی این سه مفهوم را در متون بنیادین (اوستا، ایچینگ و متون ذن) و در بستر تحول تاریخی آنها بکاود. پژوهش نشان میدهد که علیرغم تفاوتهای ماهوی – آشا بهعنوان «نظم و حقیقت کیهانی»، یینگ–یانگ بهمثابه «تعادل پویای اضداد» و وابیسابی در جایگاه «زیباییشناسی ناپایداری و نقص» – هر سه مفهوم در پاسخ به مسئله بنیادین «رابطه انسان و کیهان» شکل گرفتهاند. این مطالعه ضمن استخراج مشابهتها و تفاوتهای جهانبینی سه تمدن، چارچوبی نظری برای شناسایی «قرابتهای تمدنی» شرق ارائه میدهد. در نهایت، نتایج این تحلیل میانرشتهای، بهعنوان زیربنایی برای طراحی «روایتهای فرهنگی مشترک» در حوزه گردشگری تمدنی میان ایران، چین و ژاپن پیشنهاد میشود. یافتههای نهایی پژوهش، در قالب یک چارچوب تطبیقی و مجموعهای از مدلهای مفهومی کنش تمدنی صورتبندی میشوند که نشان میدهند چگونه هر یک از این جهانبینیها، نسبت میان هستیشناسی، اخلاق و کنش انسانی را به شکلی متمایز سازمان میدهند. این مدلسازی تحلیلی و نوآورانه، امکان مقایسه نظاممند الگوهای کنش تمدنی در سه سنت فکری ایران، چین و ژاپن را فراهم کرده و پژوهش را از سطح تطبیق توصیفی به سطح تبیین مفهومی ارتقا میدهد. یافتههای پژوهش حاکی از وجود قرابتهای ساختاری در نحوه نگرش این تمدنها به مفاهیمی چون تعادل، اخلاق و پذیرش هستند. آشا بر «نظم» تأکید دارد، یینگ–یانگ بر «هماهنگی» و وابیسابی بر «پذیرش». در این چارچوب تحلیلی، آشا با تأکید بر نظم کیهانی و مسئولیت اخلاقی، کنش انسانی را در نسبت با حقیقت و راستی سامان میدهد؛ یینگ–یانگ کنش را بهمثابه فرایندی پویا و رابطهمند میان اضداد در بستر تعادل هستیشناختی تفسیر میکند؛ و وابیسابی، با پذیرش ناپایداری و ناتمامی هستی، اخلاق و کنش انسانی را در افق زیستِ فروتنانه، حداقلی و موقعیتمند صورتبندی مینماید |
|
| واژههای کلیدی: جهانبینی شرقی، کیهانشناسی تطبیقی، نظم کیهانی، تعادل پویا، زیباییشناسی ناپایداری |
|
|
متن کامل [PDF 1012 kb]
(1 دریافت)
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
