|
بررسی معماری رصدخانهها با توجه به نگارههای ایرانی
|
شمیم نطاق*   ، آزیتا بلالی اسکویی |
|
|
|
چکیده: (10 مشاهده) |
رصد و رصدخانه دو مفهوم بسیار ارزشمند هستند که ریشه در سنت ما دارند و از معدود نمونههایی محسوب میشوند که که از مفاهیم مدرن غربی گرتهبردار نشدهاند. رصدخانهٔ مراغه، بهعنوان مهمترین و برجستهترین رصدخانه در ایران، بهعنوان الگویی برای رصدخانههای سایر کشورهای منطقه شناخته شده بود؛ اما متأسفانه امروزه هیچ رصدخانهٔ تاریخی و بهجاماندهای از آن دوران در ایران باقی نمانده است. از اینرو، هدف اصلی این پژوهش، بررسی و تحلیل معماری رصدخانهٔ مراغه با توجه به نگارههای ایرانی است. ازآنجاییکه نگارهها، بهعنوان یکی از اسناد تاریخی مهم، دارای اطلاعات دقیق و ارزشمندی در زمینهٔ معماری میباشند، لذا در این مطالعه به سؤالهای معماری و تزیینات رصدخانه چگونه در نگارههای ایرانی به تصویر کشیده شدهاند؟ و کدام ابزارآلات نجومی مورد توجه نگارگران بوده است؟ با روش توصیفی تحلیلی پاسخ داده خواهد شد. روش جمعآوری اطلاعات کتابخانهای و جامعهٔ آماری این تحقیق شامل سه نگارهٔ ایرانی مرتبط با رصدخانه است. نتایج حاصل از تحلیل این نگارهها نشان میدهد که تمرکز اصلی نگارگران بر فضای اصلی رصدخانه بوده و کمتر به فضاهای جانبی مانند کتابخانه، مسجد یا سایر بخشهای پیرامونی توجه شده است. پوشش سقف در هر سه نگاره متفاوت به تصویر کشیده شده، اما تزیینات در هر سه نگاره مشابه است و عمدتاً با استفاده از آجر و کاشی با طرحهای هندسی و اسلیمی به تصویر درآمدهاند. همچنین، ابزارآلات نجومی که بیشترین توجه نگارگران را به خود جلب کردهاند، اسطرلاب و کرهٔ فلکی است. از اینرو، میتوان نتیجه گرفت که شاخصترین نمادهای نشاندهندهٔ رصدخانه در این نگارهها، همین ابزارآلات نجومی بودهاند. به عبارت دیگر، هدف اصلی نگارگران، بیشتر از ترسیم معماری و بنای رصدخانه اشاره به علم نجوم و ستارهشناسی بوده که این موضوع را از طریق ابزارهای رصدی نشان دادهاند. این امر شاید به دلیل کم بودن نمونههای واقعی بنای رصدخانه در ایران و نبود آشنایی کامل با معماری آنها بوده است.
|
|
| واژههای کلیدی: صدخانه، نگاره، معماری، تزیینات، ابزارآلات نجومی |
|
|
متن کامل [PDF 5159 kb]
(17 دریافت)
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال پیام به نویسنده مسئول |
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|
