احیای مجدد هنرهای ملی ایران در انتهای قرن 13 هجری شمسی، توسط گروهی از هنرمندان آغاز گردید. شرایط فرهنگی آن دوران و دیدگاههای مختلفی که با همسویی به این امر پرداختند و وجوهی که در آثار نگارگری ظهور یافت، اگرچه در برخی از متون و بررسیها موردتوجه قرارگرفته، همچنان موضوعاتی قابلبحث و تأمل هستند. این مقاله با هدف تبیین آرمانهای هنرمندان در احیای نگارگری به بررسی اقوال و آثار بهجامانده میپردازد تا جایگاه مؤلفههای آرمانی را که در نوشتار، گفتار و آثار پدیدار شده، مورد پرسش قرار دهد. این تحقیق از نوع بنیادی-نظری و با روش توصیفی و تحلیلی است. روش جمعآوری اطلاعات کتابخانهای و مشاهده آثار بوده که بهوسیله فیشبرداری و ابزار پویش نوین انجام شده است. بر اساس یافتهها، نگارگران معاصر در گام نخست به مشق آثار گذشته و احیاء شیوههای سنتی نگارگری، با مثنیبرداری و یا از طریق بازماندگان نگارگر در خاندانهای هنری پرداختند. خوانش معاصر مضامین ادبی، اجتماعی و تاریخی متون گذشته با رویکردهای جدید گام بعدی نگارگران بود که برای مثال خیامنگارهها از آن جملهاند. نگارگران و تعلیمدیدگان استادان معاصر به اتخاذ شیوه و سبک شخصی که گاه تأثیرات معیارهای غیربومی نیز در شکلگیری آن دخیل بود اقدام نمودند. غالب مضامین این دوران با مکاتب گذشته مشابهتهایی داشته و درنهایت به شکلی محدود مضامین معاصر نیز به آثار نگارگری راه یافت. درمجموع به نظر میرسد نگارگران معاصر خواهان احیاء نگارگری گذشته و بازیابی جایگاه و ارزشهای هنری پیشین بهگونهای بودند که بتواند نیاز روزگار معاصر را پاسخ دهد، اما در تبیین وجوه احیا و نقش معاصر نگارگری بیان و عملکرد منسجم و روشنی ایجاد نکردند.
Haseli P. The Ideals of Artists in the Revival of Contemporary Iranian Negargari from 1309 to 1340. Golestan-e Honar 2025; 10 (1) :32-19 URL: http://golestanehonar.ir/article-1-537-fa.html
حاصلی پرویز. آرمانهای هنرمندان در احیای نگارگری معاصر ایران از 1309 تا 1340 شمسی. گلستان هنر. 1404; 10 (1) :32-19