fa تحلیل تفکرات علاءالدوله سمنانی در باب رنگ و تأثیر آن بر کمال‌الدین بهزاد (مطالعۀ موردی: رنگ لباس در نگارهٔ «مجلس سماع صوفیان») تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-family:IRBadr">کمال‌الدین بهزاد، نقاش برجستهٔ دوران تیموری و صفوی، با مهارت در به‌کارگیری رنگ‌ها، عواطف انسانی و مفاهیم عرفانی را در آثار خود به تصویر کشیده است. رنگ، به‌عنوان عنصری کلیدی، در نقاشی‌های بهزاد نقش اساسی دارد و او از طریق آن معنای روحانی داستان‌ها را هنگام نمایش رویدادهای روزمره و درباری منتقل می‌کند. بهزاد علاوه‌بر بازنمایی زندگی روزمره و درباری، فضایی عاطفی و معنوی نیز در آثار خود خلق می‌کند. در نگارهٔ &laquo;مجلس سماع صوفیان&raquo;، رنگ‌ها به‌عنوان نمادهایی از مراحل مختلف تجربه‌های روحانی و عواطف انسانی اهمیت ویژه‌ای دارند و این اثر به دلیل بهره‌گیری نمادین و عرفانی از رنگ مورد توجه است</span>.<span style="font-family:IRBadr"> از منظر عرفانی، رنگ‌ها به‌طور نمادین نشان‌دهندۀ مراحل گوناگون سیر و سلوک روحانی هستند. نظریات علاءالدوله سمنانی، عارف قرن هفتم هجری، در تبیین معانی رنگ‌ها در عرفان اسلامی بسیار مؤثر است و نشان می‌دهد چگونه انتخاب رنگ‌ها در آثار بهزاد بازتاب حالات روحانی و عاطفی است</span>.<span style="font-family:IRBadr"> این پژوهش با هدف تحلیل رنگ‌های به کار رفته در لباس شخصیت‌ها، در ارتباط با مفاهیم عرفانی از منظر علاءالدوله سمنانی انجام شده است و به این دو سوال پاسخ می‌دهد، ص. </span><span lang="FA" style="font-family:IRBadr">1. نظریات علاءالدوله سمنانی در خصوص رنگ چیست؟</span><span lang="FA" style="font-family:IRBadr"> 2. بازتاب عقاید و نظریات علاءالدوله سمنانی در ترکیبات رنگی لباس&shy;های نگارهٔ مجلس سماع صوفیان چگونه است؟ روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و اطلاعات از منابع کتابخانه‌ای گردآوری شده است. نتایج نشان می‌دهد رنگ سیاه بیشترین همنشینی را با رنگ‌های آبی، قرمز، سفید-سبز، زرد و سیاه روشن دارد. تفکرات علاءالدوله دربارهٔ نور و رنگ تداعی‌کنندهٔ سیر و سلوک عرفانی برای رسیدن به کمال الهی است و بهزاد با درک کامل از معنای سماع صوفیان، رنگ‌های سیاه، آبی، قرمز، سفید-سبز، زرد، سیاه روشن و سبز درخشان را در لباس دراویش به‌کار برده که همخوانی کامل با نظریات علاءالدوله سمنانی دارد</span>.<span lang="FA" style="font-family:IRBadr"></span></span></span></span></span><br> &nbsp; Kamaluddin Behzad, the eminent painter of the Timurid and Safavid periods, skillfully portrayed human emotions and mystical concepts in his paintings through the masterful use of color. Color, as a key element, plays a fundamental role in Behzad&rsquo;s works; through it, he conveys the spiritual meanings of stories while depicting everyday and courtly scenes. In addition to illustrating daily and royal life, Behzad also creates an emotional and spiritual atmosphere in his artworks. In the miniature &ldquo;The Sufi Sama Ceremony&rdquo; (Majlis-e Sama&rsquo;-e Sufiyan), colors serve as symbols of various stages of spiritual experience and human emotion. This painting is particularly notable for its symbolic and mystical use of color. From a mystical perspective, colors symbolically represent the different stages of spiritual journey and purification. The theories of Ala al-Dawla Semnani, the 13th-century mystic, play a significant role in explaining the meanings of colors in Islamic mysticism. These ideas reveal how Behzad&rsquo;s color choices reflect spiritual and emotional states. This study aims to analyze the colors used in the clothing of the characters in relation to mystical concepts from the perspective of Ala al-Dawla Semnani, addressing two main questions: (1)What are Semnani&rsquo;s theories regarding color? (2)How are Semnani&rsquo;s ideas reflected in the color compositions of the garments in &ldquo;The Sufi Sama Ceremony&rdquo; miniature? The research method is descriptive-analytical, and data were collected from library sources. The results show that black color most frequently appears alongside blue, red, white-green, yellow, and light black hues. Semnani&rsquo;s thoughts on light and color evoke the mystical journey toward divine perfection. Behzad, with a deep understanding of the spiritual meaning of Sufi dance, employed shades of black, blue, red, white-green, yellow, light black, and bright green in the dervishes&rsquo; garments, which perfectly align with Semnani&rsquo;s theories.<br> &nbsp; رنگ, مجلس سماع صوفیان, کمال‌الدین بهزاد, علاءالدوله سمنانی, نگارگری Color, The Sufi Sama Ceremony, Kamaluddin Behzad, Ala al-Dawla Semnani, Miniature Painting 104 93 http://golestanehonar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-375&slc_lang=fa&sid=1 karim mirzaee کریم میرزایی k.mirzaee@tabriziau.ac.ir 10031947532846001474 10031947532846001474 Yes sajjad fetrari basmenj سجاد فطرتی باسمنج Sa.fetrari@tabriziau.ac.ir 10031947532846001475 10031947532846001475 No Ahmad Reza ghaemamiri احمدرضا قائم امیری Ah.ghaemamiri@tabriziau.ac.ir 10031947532846001476 10031947532846001476 No Sina askari hassanlouei سینا عسکری ‌حسنلویی S.askari@tabriziau.ac.ir 10031947532846001477 10031947532846001477 No