fa تحلیل نظام توده-فضا در معماری بومی استان هرمزگان تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span b="" lotus="" style="font-family:">این پژوهش به بررسی نظام توده- فضا در معماری بومی استان هرمزگان پرداخته و تلاش دارد الگوهای طراحی مسکن بومی را به‌عنوان راهکاری برای طراحی مسکن معاصر ارائه دهد. مسکن بومی به‌دلیل پاسخ‌گویی به نیازهای اقلیمی، فرهنگی و اجتماعی، الگویی پایدار و کارآمد در معماری است. در این راستا، نظام توده-فضا که بیانگر تعامل بین عناصر کالبدی (توده) و ویژگی‌های فضایی (عدم توده) است، به‌عنوان یک مفهوم کلیدی مورد مطالعه قرار گرفته است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و از نظر هدف، کاربردی است. داده‌های پژوهش از طریق مطالعات میدانی در سه شهر بندر کنگ، بندر خمیر و بندر لنگه جمع‌آوری شده است. در این پژوهش، تحلیل کمی و کیفی بر اساس شاخص‌های مرتبط با توده و فضا انجام شده و نمونه‌های منتخب معماری مسکونی این منطقه به‌طور دقیق بررسی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهند که معماری بومی استان هرمزگان از سه الگوی اصلی در نظام توده-فضا تبعیت می‌کند: الگوی چهارطرفه، سه‌طرفه و دوطرفه. الگوی چهارطرفه، رایج‌ترین نوع در شهر بندر کنگ، به دلیل احاطه حیاط مرکزی از چهار جهت، شرایط اقلیمی مانند تهویه و کنترل نور خورشید را بهینه‌سازی می‌کند. الگوی سه‌طرفه، که بیشتر در بندر خمیر و بندر کنگ مشاهده می‌شود، با باز بودن یک سمت از حیاط، امکان تهویه و دسترسی به فضای باز را افزایش می‌دهد. الگوی دوطرفه، که به خانه‌های کوچک‌تر در بندر خمیر محدود می‌شود، برای پاسخ به نیازهای فضایی و اقلیمی ساده‌تر طراحی شده است. نتایج نشان می‌دهد نسبت میان توده و فضا در خانه‌های بررسی‌شده، به‌طور میانگین 60 تا 70 درصد برای توده و 30 تا 40 درصد برای فضا است که این نسبت در تمام شهرهای مورد مطالعه نسبتاً پایدار بوده است. این پژوهش بر اهمیت نظام توده-فضا در ایجاد کیفیت فضایی و ارتقای هویت معماری بومی تأکید دارد و پیشنهاد می‌کند که مفاهیم استخراج‌شده از این نظام می‌توانند به‌عنوان الگویی مؤثر در طراحی مسکن معاصر با رویکرد پایدار به‌کار گرفته شوند.</span></span></span></span><br> &nbsp;</div> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt">This research examines the mass-space system in the native architecture of Hormozgan Province and attempts to present native housing design patterns as a solution for contemporary housing design. Native housing is a sustainable and efficient model in architecture due to its response to climatic, cultural, and social needs. In this regard, the mass-space system, which expresses the interaction between physical elements (mass) and spatial features (lack of mass), has been studied as a key concept. The research method is descriptive-analytical and applied in terms of purpose. Research data was collected through field studies in the three cities of Bandar Kong, Bandar Khamir, and Bandar Lengeh. In this research, quantitative and qualitative analysis was conducted based on indicators related to mass and space, and selected examples of residential architecture in this region were carefully examined. The findings show that the local architecture of Hormozgan province follows three main patterns in the mass-space system: the four-sided, three-sided, and two-sided patterns. The four-sided pattern, the most common type in Bandar Kong city, optimizes climatic conditions such as ventilation and sunlight control due to the central courtyard being surrounded by four sides. The three-sided pattern, which is mostly observed in Bandar Khamir and Bandar Kong, increases the possibility of ventilation and access to open space by leaving one side of the courtyard open. The two-sided pattern, which is limited to smaller houses in Bandar Khamir, is designed to respond to simpler spatial and climatic needs. The results show that the ratio between mass and space in the houses studied is on average 60</span> <span style="font-size:11.0pt">to 70</span> <span style="font-size:11.0pt">percent for mass and 30</span> <span style="font-size:11.0pt">to 40</span> <span style="font-size:11.0pt">percent for space, which has been relatively stable in all the cities studied. This research emphasizes the importance of the mass-space system in creating spatial quality and promoting the identity of vernacular architecture and suggests that the concepts extracted from this system can be used as an effective model in designing contemporary housing with a sustainable approach.</span></span></span></span><br> &nbsp; نسبت توده به فضا, حیاط مرکزی, معماری بومی, استان هرمزگان Mass-to-space ratio, central courtyard, vernacular architecture, Hormozgan province 98 77 http://golestanehonar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-359&slc_lang=fa&sid=1 Naeme Dabirinezhad ناعمه دبیری‌نژاد dabiri_72@yahoo.com 10031947532846001202 10031947532846001202 No Hossein Soltanzadeh حسین سلطان‌زاده h72soltanzadeh@gmail.com 10031947532846001203 10031947532846001203 Yes Mahnaz Mahmoudy Zarandi مهناز محمودی زرندی mahnaz_mahmoody@yahoo.com 10031947532846001204 10031947532846001204 No