Golestan-e Honar

fa آسیب‌شناسی تعدادی از مرقّعات کتابخانۀ مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران Pathology of a number of Moraqqas from the Central Library and Documentation Center of the University of Tehran تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مرقّع به مجموعه‌ای از قطعات مختلف هنری ـ خوشنویسی، نقاشی، تصویرگری، تذهیب و عکس ـ گفته می‌شود که به شکل خاصی به یکدیگر پیوسته‌اند. مرقّعات به‌دلیل ساختار پیچیده فنی و هنری در معرض بیشترین آسیب‌ها هستند که نیاز به بررسی، مراقبت و درمان تخصصی دارند. این پژوهش تعدادی از مرقّعات کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران را مورد مطالعه آسیب‌شناسی قرار می‌دهد. این آثار شامل آلبوم‌ها، نقاشی و خوشنویسی است.  پژوهش حاضر تأثیر محرک‌های خارجی و داخلی را که منجر به آسیب‌های مختلف و در نهایت از بین رفتن اثر می‌شوند بررسی می‌کند. شناخت و بررسی این عوامل و آسیب‌ها کمک فراوانی به جلوگیری از گسترش آسیب‌ها و در نهایت نگهداری از این هنر ارزنده می‌کند. این پژوهش بر اساس بررسی کمّی و تحلیل کیفی آسیب‌های موجود در خوشنویسی، نقاشی و آلبوم‌های مرقّع  با روش کتابخانه‌ای و میدانی انجام شده است. یافته‌های پژوهشِ پیش رو نشان می‌دهد که تغییر استاندارد نور، حرارت، رطوبت، و همچنین مرمت‌های نادرست موجب واکنش‌های مختلف شیمیایی گردیده که نتیجه آنها اکسیداسیون و اسیدی شدن اثر است. ترکیبات جدید حاصل از فرایندهای شیمیایی موجب تسریع فرایند اسیدی شدن کاغذ و تخریب بافت سلولوزی آن، فروپاشی رنگ، تصاویر و در نهایت از بین رفتن اثر می‌شود. همچنین، آسیب‌های فیزیکی که در اثر فشار نیرو در حین استفاده و حمل‌ونقل به‌وجود می‌آیند موجب پارگی اتصالات، کاغذ و ریختگی ترکیبات رنگی می‌شوند.  </div> A moraqqa refers to a collection of various arts pieces, including calligraphy, paintings, illustrations, gilding (illumination), and photographs, which are joined together in a specific manner. Due to their complex technical and artistic structure, moraqqas are subject to the most damage and they need specialized examination, care, and treatment. This research studies the pathology of a number of moraqqas from the Central Library of the University of Tehran. These arts include albums, paintings, and calligraphy. The present study examines the impact of external and internal stimuli that lead to various damages and ultimately the destruction of the work. Identifying and examining these factors and damages greatly helps to prevent the spread of damage and ultimately preserve this valuable art. This research is based on a quantitative study and qualitative analysis of the damages present in calligraphy, painting, and moraqqa albums, using library and field methods. The findings of the present study show that changes in standard light, heat, and humidity, incorrect restorations, cause various chemical reactions, resulting in oxidation and acidification of the work. The new compounds resulting from chemical processes accelerate the acidification of the paper, the degradation of its cellulose texture, the collapse of the colors of the images, and ultimately the destruction of the work. Also, physical damages caused by pressure forces during use and transportation cause tearing of paper connections and spillage of color compounds.   مرقّع, آسیب‌شناسی, آسیب بیولوژیکی, تخریب شیمیایی, اتصالات, تخریب فیزیکی : Moraqqa, Pathology, Chemical degradation, Connections, Physical destruction, Biological damage. 45 25 http://golestanehonar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-356&slc_lang=fa&sid=1 Tahereh Bozorgzade طاهره بزرگ‌زاده tbozorgzadeh@yahoo.com 10031947532846001327 10031947532846001327 Yes کارشناس نسخه شناسی و مرمت نسخ خطی و اسناددانشگاه تهران