|
تحلیل تفکرات علاءالدوله سمنانی در باب رنگ و تأثیر آن بر کمالالدین بهزاد (مطالعۀ موردی: رنگ لباس در نگارهٔ «مجلس سماع صوفیان»)
|
کریم میرزایی*   ، سجاد فطرتی باسمنج ، احمدرضا قائم امیری ، سینا عسکری حسنلویی |
|
|
|
چکیده: (379 مشاهده) |
کمالالدین بهزاد، نقاش برجستهٔ دوران تیموری و صفوی، با مهارت در بهکارگیری رنگها، عواطف انسانی و مفاهیم عرفانی را در آثار خود به تصویر کشیده است. رنگ، بهعنوان عنصری کلیدی، در نقاشیهای بهزاد نقش اساسی دارد و او از طریق آن معنای روحانی داستانها را هنگام نمایش رویدادهای روزمره و درباری منتقل میکند. بهزاد علاوهبر بازنمایی زندگی روزمره و درباری، فضایی عاطفی و معنوی نیز در آثار خود خلق میکند. در نگارهٔ «مجلس سماع صوفیان»، رنگها بهعنوان نمادهایی از مراحل مختلف تجربههای روحانی و عواطف انسانی اهمیت ویژهای دارند و این اثر به دلیل بهرهگیری نمادین و عرفانی از رنگ مورد توجه است. از منظر عرفانی، رنگها بهطور نمادین نشاندهندۀ مراحل گوناگون سیر و سلوک روحانی هستند. نظریات علاءالدوله سمنانی، عارف قرن هفتم هجری، در تبیین معانی رنگها در عرفان اسلامی بسیار مؤثر است و نشان میدهد چگونه انتخاب رنگها در آثار بهزاد بازتاب حالات روحانی و عاطفی است. این پژوهش با هدف تحلیل رنگهای به کار رفته در لباس شخصیتها، در ارتباط با مفاهیم عرفانی از منظر علاءالدوله سمنانی انجام شده است و به این دو سوال پاسخ میدهد، ص. 1. نظریات علاءالدوله سمنانی در خصوص رنگ چیست؟ 2. بازتاب عقاید و نظریات علاءالدوله سمنانی در ترکیبات رنگی لباسهای نگارهٔ مجلس سماع صوفیان چگونه است؟ روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و اطلاعات از منابع کتابخانهای گردآوری شده است. نتایج نشان میدهد رنگ سیاه بیشترین همنشینی را با رنگهای آبی، قرمز، سفید-سبز، زرد و سیاه روشن دارد. تفکرات علاءالدوله دربارهٔ نور و رنگ تداعیکنندهٔ سیر و سلوک عرفانی برای رسیدن به کمال الهی است و بهزاد با درک کامل از معنای سماع صوفیان، رنگهای سیاه، آبی، قرمز، سفید-سبز، زرد، سیاه روشن و سبز درخشان را در لباس دراویش بهکار برده که همخوانی کامل با نظریات علاءالدوله سمنانی دارد.
|
|
| واژههای کلیدی: رنگ، مجلس سماع صوفیان، کمالالدین بهزاد، علاءالدوله سمنانی، نگارگری |
|
|
متن کامل [PDF 1767 kb]
(249 دریافت)
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
|
|
|
|
|
|
