|
تجلی مؤلفهٔ زومورفیسم (جانورانگاری) در دو جایگاه انسان و شیء در نگارههای دورهٔ ایلخانی
|
شیما اثنیعشری   ، محمدرضا شریفزاده* ، سید مصطفی مختاباد امرئی ، حسین اردلانی |
|
|
|
چکیده: (560 مشاهده) |
نگارگری در دورهٔ ایلخانی دارای تکنیکهای تصویرسازی متنوعی، ازجمله جانبخشی است که یکی از زیرشاخههای آن، اطلاق ویژگیهای حیوانی به هرچیزی غیر از آن حیوان است که آن را زومورفیسم (جانورانگاری) مینامند که در حوزهٔ انسانشناسی مطرح میشود. زومورفیسم، به معنای اطلاق خصوصیات حیوانی به هر چیزی جز خود آن حیوان و حتی از حیوانی به حیوان دیگری است، که تحت سلطهٔ انگاره یا اندیشهٔ انسان است. به تعبیری این مؤلفه، زاییدهٔ اندیشهٔ انسانی است که خصوصیات و ویژگی و گاه حتی تصویری از یک حیوان را برداشته و به پیکرهٔ دیگری منتقل میکند. در این نوشتار به بررسی این مؤلفه در دو جایگاه پیکرهٔ انسانی و شیء (جسم بیجان) در چند نگارهٔ دورهٔ ایلخانی پرداخته خواهد شد که به سبب مرتبه و جایگاه متفاوت انسان و شیء، معنا و کارکرد این مؤلفه تغییر میکند. مسئلهٔ پژوهش، کشف موجودیت و علل کاربرد مؤلفه زومورفیسم و چیستی آن در نگارههای دورهٔ ایلخانی است. هدف پژوهش دستیابی به لایههای معنایی و کشف ارتباط میان متن ادبی نگاره و این مؤلفه است و به اثبات این مؤلفه پرداخته میشود. روش پژوهش، توصیفی-تحلیلی بوده و بر پایهٔ مطالعات کتابخانهای، اسنادی، سایتهای معتبر علمی داخلی و خارجی انجام شده است. نتایج حاکی از آن است که متون ادبی موجود در نگارهها، راهنمای مؤثری برای خلاقیت تصویرگر بوده است و همچنین فرضیهٔ دانش و تسلط تصویرگر بر علومی چون انسانشناسی مطرح است، زیرا توانایی تصویرگر را در نمایش مؤلفهٔ زومورفیسم در جایگاه مناسبی از ساختار نگاره و انتقال محتوای معنایی متن نشان میدهد.
|
|
| واژههای کلیدی: جانبخشی، زومورفیسم، جانورانگاری، تشبیه، نگارگری ایلخانی |
|
|
متن کامل [PDF 6772 kb]
(283 دریافت)
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
|
|
|
|
|
|
