:: دوره 10، شماره 1 - ( 10-1404 ) ::
جلد 10 شماره 1 صفحات 5-17 برگشت به فهرست نسخه ها
مطالعهٔ تطبیقی دیدگاه پدیدارشناختی هانری استیرلن با دیدگاه تاریخی‌گری الگ گرابار در خوانش معماری اسلامی
محراب اردیانی ، نیّر طهوری* ، آزاده شاهچراغی
چکیده:   (571 مشاهده)
پدیدارشناسی و تاریخی­گری ازجمله مهم‌ترین جریان­های فکری است که معماری اسلامی را مورد مطالعه و بررسی قرار داده­اند. هر کدام از این نحله­های فکری، در عین حال که در مواردی شباهت­هایی هم میانشان به چشم می­خورد، یافته­هایشان را در عرصهٔ معماری اسلامی، از دیدگاه روش­شناختی خاص خود بیان می­کنند. توجه به اختلاف آراء این دیدگاه­ها در عین وجود برخی اشتراکات، این سؤالات را پیش می­کشد که هر یک از این روش­ها در خوانش معماری اسلامی بر چه اصولی استوارند و نیز تفاوت آراء و نظرات آنها در تبیین معماری اسلامی چیست؟ پژوهش حاضر با مطالعهٔ تطبیقی آراء نظریه­پردازان صاحب­نامی همچون هانری استیرلن (پدیدارشناس) و الگ گرابار (تاریخی­نگر) به دنبال یافتن پاسخی مناسب برای این سؤالات است که وجوه افتراق و اشتراک آراء و نظرات هانری استیرلن و الگ گرابار در خوانش معماری اسلامی چیست؟ همچنین هر یک از این دو دیدگاه، چه تعریفی برای معماری اسلامی به‌دست داده‌اند؟ یافته­های پژوهش نشان می­دهد که به‌رغم اینکه گرابار به قرآن و سنت پیامبر توجه دارد و از اسلام و تاثیرات آن به‌عنوان مؤلفه­ای فرهنگ­ساز در کنار مؤلفه­های تاریخی، سیاسی، منطقه­ای و غیره یاد می­کند، اما از منظر وی معماری اسلامی، معماری­ای است که ربطی به دین اسلام ندارد. درحالی‌که استیرلن با نگاهٔ معناشناسانه و فراتاریخی معماری اسلامی را برگرفته از تعالیم دین اسلام در نظر می­گیرد و با استناد به آیات قرآن مجید منشاء و سرچشمهٔ وجوه سمبلیک و نمادین بیشتر اجزای کالبدی مسجد را عالم ملکوت می­داند. به نظر وی، بنای مسجد و عناصر تشکیل‌دهندۀ آن تصویری نمادین از باغ بهشتی است که قرآن به مومنان وعده داده است. پژوهش حاضر، به صورت کیفی و بر مبنای روش توصیفی- تحلیلی با رویکرد تطبیقیِ دیدگاه­های هانری استیرلن (پدیدارشناس) و الگ گرابار (تاریخی­نگر) در مورد معماری اسلامی پرداخته است.
 
واژه‌های کلیدی: معماری اسلامی، الگ گرابار، هانری استیرلن، تاریخی‌گری، پدیدارشناسی
متن کامل [PDF 2636 kb]   (283 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي



XML   English Abstract   Print



بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.
دوره 10، شماره 1 - ( 10-1404 ) برگشت به فهرست نسخه ها