Golestan-e Honar

fa کاوش در طراحی عناصر عملکردی در مسکن بومی استان هرمزگان با رویکرد تحلیلی Exploration of the Design of Functional Elements in the Vernacular Housing of Hormozgan Province: An Analytical Approach تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر عناصر عملکردی مسکن بومی در مناطق ساحلی استان هرمزگان و تحلیل ارتباط آنها با نیازهای اقلیمی، اجتماعی و فرهنگی ساکنان انجام شده است. مسکن بومی در استان هرمزگان به‌دلیل سازگاری با شرایط خاص اقلیمی و جغرافیایی این منطقه، نه تنها به‌عنوان سرپناهی برای انسان‌ها بلکه به‌عنوان محیطی برای برقراری ارتباط میان فرد و محیط زیست خود عمل می‌کند. در این پژوهش، با استفاده از روش‌های تحقیق کیفی، اطلاعات از طریق مطالعات کتاب‌خانه‌ای، مشاهدات میدانی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد. سپس، عناصر عملکردی مسکن بومی در این منطقه مانند بادگیر، ساباط، سقف، ستون، پنجره‌ها و دیگر اجزای معماری مورد تحلیل قرار گرفتند. سؤال اصلی پژوهش این است که: «چگونه طراحی هوشمندانه و عملکردی عناصر مختلف خانه‌های بومی ساحلی هرمزگان، به رفع نیازهای اقلیمی و زیستی ساکنان کمک کرده و چگونه می‌توان از این الگوها در طراحی‌های مدرن و پایدار استفاده کرد؟» نتایج نشان می‌دهند که طراحی‌های بومی با استفاده از عناصر عملکردی خاص خود به‌طور مؤثر شرایط زیستی مطلوبی را برای ساکنان فراهم کرده و با استفاده از مصالح بومی و روش‌های سنتی، به بهبود کیفیت زندگی، کاهش مصرف انرژی و افزایش پایداری محیطی کمک می‌کنند. همچنین، این پژوهش نشان داد که با توجه به ویژگی‌های خاص اقلیمی و نیازهای اجتماعی-فرهنگی ساکنان، طراحی‌های بومی می‌توانند راه‌حل‌هایی برای مقابله با بحران‌های زیست‌محیطی و نیازهای روزافزون به طراحی‌های پایدار در مناطق مشابه ارائه دهند.  </div> <div style="text-align: justify;">This study investigates the role of functional elements in the vernacular housing of the coastal regions of Hormozgan Province and examines how these architectural features respond to the climatic, social, and cultural needs of local communities. Vernacular dwellings in Hormozgan, adapted to the region’s distinctive climatic and geographical conditions, serve not only as protective shelters but also as mediums through which residents interact with their natural environment. Employing qualitative research methods, data were collected through library studies, field observations, and semi‑structured interviews. The functional components of local architecture—including windcatchers, sabats, roofs, columns, windows, and other structural elements—were analysed. The central research question is: “How does the intelligent and functional design of vernacular coastal houses in Hormozgan address the climatic and biological needs of residents, and in what ways can these patterns be incorporated into contemporary sustainable architectural design?” The findings indicate that vernacular architecture, through its context‑specific functional features, effectively provides favourable living conditions. The use of indigenous materials and traditional techniques contributes to improving quality of life, reducing energy consumption, and enhancing environmental sustainability. The study also shows that, given the unique climatic characteristics and socio‑cultural needs of local communities, vernacular design principles can offer viable solutions for addressing environmental challenges and the rising demand for sustainable architecture in comparable regions.  </div> مسکن بومی, هرمزگان, عناصر عملکردی, طراحی پایدار, اقلیم, کیفیت زندگی vernacular housing, Hormozgan, functional elements, sustainable design, climate, quality of life. 114 85 http://golestanehonar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-384&slc_lang=fa&sid=1 Naeme Dabirinezhad ناعمه دبیری‌نژاد dabiri_72@yahoo.com 10031947532846001564 10031947532846001564 Yes Mohammad Hadi Mohammadi Sijani محمدهادی محمدی سیجانی m.mohammadisijani.arc@iauctb.ac.ir 10031947532846001565 10031947532846001565 No