fa خوانش تطبیقی نگاره‌های صور فلکی نسخه تنجیمی البُلهان و نسخه نجومی صورالکواکب الغ بیگ بر اساس دیدگاه نشانه ‌شناسی پیرس تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Tahoma;"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA"><span style="background:white"><span style="color:black">درست از زمانی‌که بشر شروع به نگاه کردن به آسمان کرد تا نقاط نورانی آسمان را به یکدیگر متصل کند، اوّلین صورت‌های فلکی به ‌وجود آمدند. ظهور دین اسلام و علاقه مردم و‌ خلفای اسلامی به علم نجوم و دانش تنجیم، سبب رشد و در نتیجه تألیف و مصوّرسازی کتب مربوط به این دانش گردید. در پژوهش حاضر نشانه‌های دیداری صور فلکی دو نسخه مصوّر &laquo;صورالکواکب الثابته الغ‌بیگ&raquo; (قرن 9هـ ق) اثر عبدالرحمان صوفی رازی که نسخه مرجع آن متعلق به قرن 4 هـ ق بوده و &laquo;البلهان حسین الاربیل&raquo;(قرن 8 هـ ق) اثر ابومعشر بلخی، با استفاده از الگوی نشانه‌شناسی پیرسی</span></span></span><span lang="FA"><span style="background:white"><span style="color:black">،</span></span></span><span lang="AR-SA"><span style="background:white"><span style="color:black"> شناسایی، استخراج و با یکدیگر تطبیق و بررسی شده‌اند. پژوهش حاضر که با بهره‌گیری از مطالعه کتابخانه‌ای و به شیوه تحلیلی_تطبیقی با رویکردی نشانه‌شناختی انجام گرفته است، در صدد پاسخ به این پرسش‌ها است که، آیا تصاویر نسخه &laquo;البلهان&raquo;، متأثّر از تصاویرِ مرجعِ عبدالرحمان صوفی (قرن 4هـق) در &laquo;صورالکواکب&raquo;</span></span></span>&nbsp;<span lang="AR-SA"><span style="background:white"><span style="color:black"> بوده است؟ و نشانه‌های نگاره‌های صورفلکی در نسخه نجومی &laquo;صورالکواکب&raquo; و نسخه تنجیمی &laquo;البلهان&raquo; چگونه نمایان گر</span></span></span><span lang="FA"><span style="background:white"><span style="color:black">د</span></span></span><span lang="AR-SA"><span style="background:white"><span style="color:black">یده‌اند؟ یافته‌ها نشان می‌دهند در اغلب موارد، نگاره‌های صور فلکی برّرسی شده در &laquo;البلهان&raquo;، متأثّر از ساختار اصلی و علمی تجسّم‌یافته در نگاره‌های &laquo;صورالکواکب&raquo; بوده‌اند. با این حال، با توجّه به</span></span></span> <span lang="FA"><span style="background:white"><span style="color:black">اینکه &laquo;البلهان&raquo; اثری است با مضامینی تنجیمی</span></span></span><span lang="AR-SA"><span style="background:white"><span style="color:black">، نویسنده از آوردن متون و جداول علمی خودداری کرده و تنها به تصاویر بسنده نموده است و به اقتضای سلیقه هنرمند و با توجه به شرایط فرهنگی دوران تصویرگر، تغییراتی در نگاره‌ها صورت گرفته است</span></span></span><span dir="LTR"><span style="background:white"><span style="color:black">.</span></span></span><span lang="AR-SA"><span style="background:white"><span style="color:black"> همچنین، نشانه‌های دو نسخه بر یکدیگر منطبق بوده و در دسته نشانه‌های نمادین_ شمایلی جای می‌گیرند.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp;</div> کلید واژه‌ها: تصویرسازی, صور فلکی, نسخه صورالکواکب, نسخه‌ البلهان, نشانه‌شناسی 130 116 http://golestanehonar.ir/browse.php?a_code=A-10-1-327&slc_lang=fa&sid=1 abuzar nasehi ابوذر ناصحی a.nasehi@aui.ac.ir 1003194753284600687 1003194753284600687 Yes Nasrin najafiyan نسرین نجفیان Nasrinnaji95@gmail.com 1003194753284600688 1003194753284600688 No